“Sıfat fiiller çekim eki alır mı” konusu son dönemde oldukça merak ediliyor. Biz de sizler için detaylı bir içerik hazırladık.
Sıfat Fiiller Çekim Eki Alır mı? Bir Dil Bilgisi Sorusunun Ortasında Kalan Kalbim
Kayseri’de akşamlar bazen insanın içine fazla dokunuyor. Hele sonbaharsa… Hele bir de için doluysa… O gün de öyleydi. Cumhuriyet Meydanı’ndan eve yürürken hava buz gibiydi ama benim içimde başka bir üşüme vardı. İnsan bazen yalnızlığı montun içinden bile hissediyor. Eve geldiğimde annem mutfakta mantı kapatıyordu, televizyon açıktı ama kimse gerçekten izlemiyordu. Ben odama geçtim. Günlüğümü açtım. Sayfanın başına şunu yazdım:
“Bazı cümleler insanın içine saplanıyor.”
O gün neden bu kadar kırıldığımı anlatabilmek için önce Merve’den bahsetmem gerekiyor. Çünkü bu hikâyenin tam ortasında o vardı.
Bir Kütüphane Masasında Başlayan Sessizlik
Merve’yle geçen yıl belediye kütüphanesinde tanışmıştık. Türk Dili ve Edebiyatı okuyordu. Benimse bölümüm bambaşkaydı ama kelimeleri seviyordum. Belki de bu yüzden hemen dikkatimi çekmişti. Sürekli not alıyor, satırların altını çiziyor, bazen kendi kendine gülümsüyordu.
İlk konuşmamız çok saçma bir şey yüzünden olmuştu.
“Affedersin,” demişti bana, “sıfat fiiller çekim eki alır mı?”
İlk anda ne diyeceğimi bilememiştim. İnsan bazen basit bir soruda bile heyecanlanıyor. Hele karşındaki kişinin gözleri bu kadar güzel bakıyorsa.
“Alır,” dedim utanarak. “Yani… isim gibi kullanılınca alabiliyor.”
Gülümsedi.
“Ben de öyle düşündüm ama hocamız çok karıştırdı.”
İşte her şey o anda başladı.
Bugün dönüp baktığımda, hayatımın en önemli anlarından birinin “sıfat fiiller çekim eki alır mı?” sorusuyla başlaması bana hâlâ tuhaf geliyor. Ama insan kalbinin hangi cümlede hızlanacağını seçemiyor.
Kelime Kelime Yakınlaşmak
Sonraki haftalarda sürekli aynı masada çalışmaya başladık. Kütüphanenin cam kenarındaki o küçük masa artık bizim yerimiz olmuştu. Ben bazen ders çalışıyor gibi yapıp onu izliyordum. Kalemini dudağına götürüşünü, düşünürken saçlarını kulağının arkasına atışını…
Bir gün bana dönüp şöyle dedi:
“Sen duygularını içine atan birine benziyorsun.”
O an kalbim sıkıştı. Çünkü doğruydu.
İnsan anlaşılınca biraz korkuyor.
“Belki,” dedim. “Ama bazen anlatınca da kimse gerçekten anlamıyor.”
Başını eğdi. Sonra sessizce şunu söyledi:
“Ben anlarım.”
O cümle günlerce aklımdan çıkmadı.
Sıfat Fiiller Çekim Eki Alır mı? Konusu Neden Bu Kadar Önemliydi?
Bir süre sonra onun sınav dönemi başladı. Sürekli dil bilgisi çalışıyordu. Defterlerinde fiilimsi örnekleri, cümle analizleri vardı. Ben de istemeden öğrenmeye başladım.
Bir akşam Hunat Hatun Medresesi’nin önündeki kafede otururken yine aynı konu açıldı.
“Bak,” dedi heyecanla. “Mesela ‘gelecek günler’ ifadesindeki ‘gelecek’ sıfat fiil. Ama çekim eki de alabiliyor.”
Ben kahvemi karıştırırken onu dinliyordum. Aslında mesele dil bilgisi değildi. Ben onun heyecanını seviyordum.
“Nasıl yani?” dedim sırf konuşsun diye.
Defteri açtı.
“Örneğin ‘gelenler’ dediğimizde çoğul eki geliyor. Yani sıfat fiiller isimleşirse çekim eki alabiliyor.”
Gözlerinin içi parlıyordu.
İnsan sevdiği kişinin bir konuyu anlatırken mutlu oluşunu izleyince garip hissediyor. İçimde sıcak bir şey büyüyordu. Uzun zamandır ilk kez birine yakın hissediyordum kendimi.
Beklemek İnsanını Yoruyor
Ama bazı hikâyeler insanın istediği gibi ilerlemiyor.
Bir süre sonra Merve değişmeye başladı. Mesajları kısa geliyordu. Kütüphaneye daha az uğruyordu. Bir gün bütün cesaretimi topladım ve nedenini sordum.
“Bir şey mi oldu?”
Uzun süre sustu.
Sonra çok yavaş konuştu.
“Ben galiba şehir değiştireceğim.”
O an içimde bir şey kırıldı.
Kayseri’nin ayazı bile o kadar sert vurmaz insana.
“Ne zaman?”
“Dönem sonunda.”
Başımı salladım ama gözlerim dolmuştu. İnsan bazen ağlamamak için sadece susuyor.
O gece eve yürürken her yer bulanık gibiydi. Tramvay sesleri, rüzgâr, insanların konuşmaları… Sanki herkes hayatına devam ediyordu ama benim içimde zaman durmuştu.
Günlüğüme şunu yazdım:
“Bir insan gidince şehir de eksiliyor.”
Bir Dil Bilgisi Konusundan Daha Fazlası
Son görüşmelerimizden birinde yine ders çalışıyorduk. O konuşuyordu, ben dinliyordum. Ama bu kez söylediklerinin yarısını bile anlamıyordum çünkü aklım sürekli vedadaydı.
“Bak,” dedi defteri çevirerek. “Sıfat fiiller çekim eki alır mı sorusu aslında çok kolay. Alır. Özellikle isimleşirse hâl eki, iyelik eki, çoğul eki bile alabilir.”
Sonra örnek verdi:
“Bekleyenler, geleni, sevdiğim…”
Bir an sustu.
“Sevdiğim…”
O kelime havada kaldı sanki.
Kalbim hızlandı.
Çünkü insan bazen tek bir ekten bile umut çıkarıyor.
Belki bana bir şey söylemek istemiştir diye düşündüm. Belki gitmek istemiyordur. Belki ben de onun için özelimdir.
Ama insanın en büyük hatası bazen sessizlikten anlam çıkarması oluyor.
Vedanın En Sessiz Hali
Gitmeden önce son kez buluştuk. Erciyes uzaktan bembeyaz görünüyordu. Hava çok soğuktu ama ben yine de montumu iliklemedim. İçimdeki boşluk daha soğuktu çünkü.
Bir bankta oturduk.
“Bana kızgın mısın?” dedi.
“Hayır.”
Yalandı.
Kızgın değildim belki ama kırılmıştım. İnsan bazen değer verdiği kişiyi kaybetmeden önce bile özlemeye başlıyor.
“Beni unutmazsın değil mi?”
Bu cümleyi duyunca gözlerim doldu. Çünkü unutulacak biri değildi.
“Sanmıyorum,” dedim.
Sonra birlikte sustuk.
Hayatımda ilk kez sessizliğin gerçekten can acıttığını o gün anladım.
Aylar Sonra Gelen Mesaj
Aradan aylar geçti. Ben yine günlük yazmaya devam ettim. İşe gidip geldim. Arkadaşlarımla buluştum. Hayat dışarıdan normal görünüyordu ama içimde eksik bir şey vardı.
Bir gece telefonuma mesaj geldi.
Merve yazmıştı.
“Bugün öğrencilerime fiilimsi anlattım. Aklıma sen geldin.”
Kalbim deli gibi çarpmaya başladı.
Mesajın devamında şunu yazıyordu:
“Sence insanlar gerçekten unutuyor mu?”
Dakikalarca ekrana baktım.
Ne cevap vereceğimi bilemedim.
Çünkü ben onu hiç unutmamıştım.
Hâlâ kütüphaneye gidince cam kenarındaki masaya bakıyordum. Hâlâ biri “sıfat fiiller çekim eki alır mı?” dese içim titriyordu.
Sonra yavaşça şunu yazdım:
“Bazı insanlar cümle gibi kalıyor insanın içinde. Nokta konsa bile bitmiyor.”
Mesajı gördü.
Uzun süre yazmadı.
Ben yine bekledim.
İnsan sevdiği biri için beklemekten kolay kolay vazgeçemiyor.
Kelimelerin İnsan Hayatındaki Yeri
Bugün dönüp baktığımda şunu fark ediyorum: Hayat bazen çok sıradan bir anın içine büyük duygular saklıyor. Bir dil bilgisi konusu, bir soru, bir kahve masası…
Ve sonra hepsi insanın içinde büyüyor.
Artık biri bana “Sıfat fiiller çekim eki alır mı?” diye sorduğunda sadece dil bilgisi düşünmüyorum. Bir kış akşamını düşünüyorum. Kütüphane sessizliğini düşünüyorum. Giderken gözlerini kaçıran bir kızı düşünüyorum.
Ve en çok da şunu düşünüyorum:
Bazı insanlar hayatımıza kısa süreliğine girse bile içimizde yıllarca kalıyor.
Tıpkı yarım bırakılmış cümleler gibi.
Sıfat Fiiller Çekim Eki Alır mı? Kısa ve Net Cevap
Bu sorunun cevabı aslında evet. Sıfat fiiller, isimleştiğinde çekim eki alabilir. Çoğul eki, hâl eki, iyelik eki gibi eklerle kullanılabilirler.
Örnekler:
- Bekleyenler çok üşümüştü.
- Geleni hemen içeri aldık.
- Sevdiğim artık çok uzakta.
Ama bazı bilgiler sadece kuralla öğrenilmiyor.
Bazı konular insanın kalbine dokunarak akılda kalıyor.
Umarız “Sıfat fiiller çekim eki alır mı” hakkındaki bu rehber işinize yaramıştır. Zok ailesiyle kalmaya devam edin!