Günün Renkleri Yazılar

Çekirdek Yükü Ne Tarafa Doğru Artar? Psikolojik Bir Bakış İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Psikoloğun Meraklı Girişi Psikoloji, insanların düşünce, duygu ve davranışlarını anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Fakat bu karmaşık dünyada, bazen basit görünen bir kavramın ardında derin anlamlar yatar. “Çekirdek yükü” gibi bir kavramı ele alırken, onun sadece fiziksel değil, psikolojik boyutlarını da göz önünde bulundurmak gerekir. Bu terim ilk bakışta bir fiziksel ya da mühendislik kavramı gibi görünebilir, ancak insan davranışlarını ve içsel dünyasını anlamaya çalışan bir psikolog için, çekirdek yükü çok daha derin ve soyut bir anlam taşır. Peki, çekirdek yükü ne tarafa doğru artar? Bu…

Kan Neden Kırmızı? Bilimin Kalbine Yolculuk Bazı sorular çocukluktan beri aklımızda yer eder. “Gökyüzü neden mavi?”, “Yapraklar neden yeşil?” ve belki de en merak edilenlerinden biri: “Kan neden kırmızı?”. Ben de bugün, bu basit gibi görünen ama arkasında oldukça büyüleyici bir bilimsel hikâye yatan sorunun peşine düşmek istiyorum. Bunu yaparken sadece laboratuvar verilerine değil, aynı zamanda insan hayatından kesitlere de göz atacağız. Hazırsanız, kanın renginin ardındaki sırları birlikte çözelim. — Kan Neden Kırmızı? En Basit Cevap Cevap kısa ve net: Kan kırmızıdır çünkü içinde hemoglobin vardır. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinde (eritrositlerde) bulunan ve oksijeni akciğerlerden tüm vücuda taşıyan bir proteindir.…

Kamu Yönetimi Bölümü Zor mu? Tutkuyla Bakanlar İçin Kılavuz Hızlı cevap: “Zor” değil, “katmanlı”. Teori–analiz–etik–uygulama dörtlüsünü birlikte yürütmeyi seviyorsan, zor görünen şey keyfe dönüşür. Samimi Bir Giriş: Meraktan Doğan Bir Yolculuk Bir kafede oturup “Bu şehir nasıl işliyor?” diye düşünürken başlayan merak, çoğu kez kamu yönetimi bölümüne uzanır. Çünkü kamu yönetimi, yalnızca “devlet işleri” değil; suya erişimden afet yönetimine, toplu taşımadan dijital hizmetlere kadar hayatın tüm akışını tasarlama işidir. Peki bu bölümü okumak zor mu? Gel, dost sohbeti tadında; ama bilimsel merceği gözümüzden indirmeden konuşalım. Kökenler: Weber’den Bugüne Uzanan Katmanlı Bir Alan Kamu yönetimi, sosyal bilimlerin kesişim kümesidir. Max Weber’in…

Sarı Sabır Otu Hangi Hastalıklara İyi Gelir? Tarih, Tıp ve Doğanın Kesişiminde Bir Bitkinin Yolculuğu Doğanın şifalı bitkileri arasında sarı sabır otu (Aloe vera var. chinensis ya da Aloe ferox) yüzyıllardır hem halk hekimliğinde hem de modern fitoterapide önemli bir yere sahiptir. Kökeni Afrika’ya dayanan bu bitki, tarih boyunca “yaşam iksiri” olarak anılmış; hem bedensel hem ruhsal iyileşmenin simgesi haline gelmiştir. Günümüzde de tıp, kozmetik ve farmakoloji alanlarında yapılan araştırmalar, sarı sabır otunun etkileyici bir biyokimyasal potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Tarihsel Arka Plan: Antik Şifa Geleneğinden Günümüze Sarı sabır otunun hikâyesi binlerce yıl öncesine uzanır. Antik Mısır’da “ölümsüzlük bitkisi”…

Geçmişin İzinde Bir Yolculuk Tarih, yalnızca olayların kronolojik bir sıralaması değildir; o, bir halkın belleğidir. Her şehir, her kasaba, her köy kendi hikâyesini taşır. Bu hikâyeler, coğrafyanın sessiz tanıkları olarak kültürel kimliğimizi şekillendirir. Tarihçi için en anlamlı yolculuk, bu yerel hikâyelerin ardındaki toplumsal dönüşümleri keşfetmektir. Güce de bu anlamda sıradan bir yerleşim değil, Karadeniz’in derin tarihsel dokusuna işlenmiş özel bir duraktır. Peki Güce ne zaman ilçe oldu? Bu sorunun yanıtı, sadece bir idari değişikliğin değil, bir bölgenin sosyo-ekonomik dönüşümünün de hikâyesidir. Güce’nin Tarihsel Kökleri Güce, coğrafi olarak Giresun iline bağlı, Karadeniz’in iç kesimlerine yaslanmış bir ilçedir. Bölge, tarih boyunca Pontus…

İçine kapanık bir çocuğu gözlemlediğinizde, çoğu zaman aklınızdan aynı soru geçer: “Acaba bir şey mi oldu?” Sessizliği, kalabalıktan uzak durmayı seçmesi, göz temasından kaçınması… Bunlar dışarıdan sadece “utangaçlık” gibi görünebilir ama çoğu zaman buzdağının görünen kısmıdır. Ben bu konuyu sadece akademik bir merakla değil, etrafımda bu özellikleri taşıyan çocukların hikâyelerini dinleyerek anlamaya çalıştım. Çünkü içine kapanıklık, bir çocuğun dünyayı algılayış biçiminin sessizce anlattığı bir hikâyedir. İçine Kapanıklık Ne Anlama Gelir? İçine kapanıklık, çocukların sosyal ortamlarda aktif olmaması, duygularını dışa vurmaktan kaçınması ve çoğu zaman yalnız kalmayı tercih etmesiyle kendini gösteren bir davranış örüntüsüdür. Bu durum her zaman bir sorun değildir;…

Bir Siyaset Bilimcinin Aynası: Göz Çevresi Kırışıklıkları İçin Hangi Yağ? Bir siyaset bilimci için her şey güçle ilgilidir: görünür ya da görünmez, doğrudan ya da dolaylı. Toplumsal düzeni şekillendiren iktidar mekanizmaları, bedenlerimize kadar uzanır. Bugün “Göz çevresi kırışıklıkları için hangi yağ?” sorusu, yüzeyde bir güzellik arayışı gibi görünse de, aslında modern toplumun iktidar ilişkilerinin en incelikli alanlarından birine dokunur: beden politikaları. Çünkü cilt, bir vatandaşlık alanıdır; kimliğimiz, cinsiyetimiz ve sınıfsal konumumuz orada da müzakere edilir. Güç, Beden ve Güzellik: Modern İktidarın Cilt Üzerindeki İzleri Güzelliğin Kurumsallaşması Siyaset bilimi açısından güzellik, yalnızca bireysel bir estetik tercih değil, toplumsal bir ideolojidir. Modern…

CCTV Nasıl Okunur? Güvenlik Kameralarının Gözünden Dünyayı Anlamak Bir güvenlik kamerası görüntüsüne bakıp hiçbir şey anlamadığınız oldu mu? Belki de saniyelerce izlediniz ama önemli bir detay gözünüzden kaçtı. Oysa o birkaç saniyelik kayıt, bir olayın çözümünde en kritik kanıt olabilir. İşte bu yüzden “CCTV nasıl okunur?” sorusu yalnızca teknik bir mesele değil; güvenlik, adalet ve hatta insan hikâyelerini anlamakla ilgili bir meseledir. Gelin birlikte CCTV kayıtlarını sadece izlemekten öteye geçip, onları okumayı öğrenelim. Çünkü bir kamera sadece göz değildir; doğru okunduğunda geçmişi anlatan bir hikâye anlatıcısıdır. CCTV Nedir ve Neden “Okunması” Gerekir? CCTV (Closed-Circuit Television), kapalı devre televizyon anlamına gelir…

Görev Tanımı Nasıl Olmalı? Antropolojik Bir Perspektiften İnsan ve Rolün Dansı Bir antropolog olarak dünyayı anlamaya çalışırken fark ettiğim ilk şey, insanın yalnızca “yaşayan” bir varlık değil, aynı zamanda “tanımlayan” bir varlık olduğudur. Her kültürde insanlar rollerini, görevlerini, kimliklerini sembollerle örerler. Görev tanımı dediğimiz şey, modern iş yaşamında bir belge veya açıklama gibi görünse de, aslında bir kültürün düzen ve anlam yaratma biçimidir. Gelin birlikte bu soruyu soralım: “Görev tanımı nasıl olmalı?” Belki de bu sorunun cevabı, yalnızca insan kaynakları politikalarında değil, insanın kendini nasıl var ettiğinde saklıdır. Ritüellerin Işığında: Görev Tanımı Bir Toplumsal Tören midir? Her toplum, bireyin topluluk…

Grafoloji Raporu Nedir? Yazının Satır Aralarında Gizlenen Ruhun Haritası Bir tarihçi olarak geçmişi incelerken yalnızca belgelerdeki kelimelere değil, o kelimelerin nasıl yazıldığına da dikkat ederim. Çünkü bazen bir harfin eğimi, bir satırın yükselişi ya da bir imzanın kıvrımı; bir dönemin ruhunu, bir bireyin iç çatışmasını ya da bir toplumsal dönüşümün izlerini taşır. İnsanlık tarihi boyunca kalem, yalnızca bir yazma aracı değil, aynı zamanda iç dünyanın dışa vurumunun en derin sembollerinden biri olmuştur. İşte bu noktada grafoloji raporu, geçmişin insanını anlamaya çalışan bir tarihçi için adeta bir pusuladır. Grafolojinin Tarihsel Yolculuğu ve Rapor Kavramının Doğuşu Grafoloji, 19. yüzyılda Fransa’da Jean-Hippolyte Michon’un…