Giriş
Arkadaşlar, İstanbul’un Boğaz kıyısında sessizce yükselen ve her köşesi tarih kokan bir yapı var: Kuleli Askerî Lisesi. Çengelköy sahilinde bir yüzyılı aşkın süredir varlığını hissettiren bu okulun koridorlarında, kulübe odalarında, boğaz manzaralı duvarlarında nice kahraman, nice anı saklı. Şimdiyse ziyaret edilebilir mi, hangi koşullarda girilebilir gibi sorularla karşı karşıyayız. Bu yazıda, tarihinden güncel durumuna ve gelecekteki potansiyeline kadar Kuleli’nin gizli kapılarına birlikte bakacağız.
—
Kökenler ve Tarihi Yolculuk
Kuleli Askerî Lisesi’nin kuruluşu 1845 yılına dayanıyor. ([Vikipedi][1]) Osmanlı İmparatorluğu’nun modernleşme çabaları çerçevesinde, askeri eğitim kurumlarının önemi artarken bu okul da süvari birlikleri için inşa edilen kışladan lise statüsüne yükselmiş. ([sehriyar.info][2]) Boğaz’a bakan manzarası, kültürel mirası, kulelerle bezeli mimarisiyle, İstanbul’un nadide yapı taşlarından biri olmuş. Zaman içinde hem askeri lise hem başka maksatlarla kullanılmış. ([Gezilmesi Gereken Yerler][3])
Tarihten Günümüze
2016 yılında Türkiye’de yaşanan darbe girişimi sonrası çıkarılan KHK’lar kapsamında askeri liselerin kapatılması süreci çerçevesinde Kuleli de eğitim faaliyetine son vermiştir. ([Vikipedi][1]) Ardından bina uzun süre devre dışı kalmış, kamuoyunda ne olacağı tartışma konusu olmuş. 2022‑2023 eğitim öğretim yılından itibaren, Milli Savunma Üniversitesi bünyesinde “Yabancı Diller Yüksekokulu” olarak yeniden faaliyete geçtiği duyuruldu. ([soL Haber][4])
—
Günümüzde Ziyaret Edilebilir Mi?
Şimdi işin en merak edilen kısmına gelelim: “Ziyarete açık mı?” Hemen şunu söyleyelim: eskisi gibi bir askeri lise binası olarak serbest giriş‑çıkış durumu yok. Resmî kaynaklara göre bina hâlâ askeri/yükseköğretim amaçlı kullanımda. ([Yeniçağ Gazetesi][5]) Bu durumda turistler ya da meraklı ziyaretçiler için klasik, kapıları açık popüler bir müze gibi erişim sağlamak şu an için mümkün görünmüyor. Ancak belediye veya ilgili kurumun geçerli ziyaret izni verdiği özel etkinlikler, günler veya dış cephe görüntüleme gibi kısıtlı ziyaret imkânları olabilir.
Ne Yapılabilir?
Dış cepheyi, Boğaz manzarasından ve sahil yolundan izlemek hâlâ mümkün.
Resmî kurumların belirlediği özel günler, müze‑yönelimli kullanım planları varsa önceden bilgi alarak ziyaret organize edilebilir.
Yerel rehberlerin veya gezi bloglarının önerdiği “çevre turu” olarak fotoğrafla ve manzarayla bağlantı kurulabilir. Örneğin; “bir kahve eşliğinde Kuleli’nin önünden Boğaz’ı izlemek”.
—
Geleceğe Yönelik Potansiyel Etkiler
Kuleli’nin ziyaret açılması ya da müze haline dönmesi, hem kültürel hem turistik hem de eğitimsel açıdan önemli etkiler yaratabilir.
Kültürel ve Toplumsal Etki
Tarihi mirasın halkla buluşması, genç kuşaklara geçmişin izlerini somut olarak göstermesi açısından büyük şans. “Bir zamanlar askerî eğitim veren bu bina, şimdi müze oldu, halka açıldı” şeklinde süreçler, toplumsal belleği canlı tutar.
Turistik Etki
Boğaz hattı zaten yerli‑yabancı turist için cazibe merkezi. Kuleli gibi yapıların “ziyaret edilebilir hale gelmesi”, İstanbul’un alternatif rotalarına yeni bir soluk katabilir. Filtrelenmemiş Boğaz manzarası + tarih + mimari = turistler için güçlü bir paket.
Eğitimsel ve Geleceğe Dönük Etki
Binanın hâlâ bir yükseköğretim kurumuna hizmet vermesi, “mevcut yapıların dönüşümü” örneğini gösteriyor. Bu model başka kapatılmış kurumlara da ışık tutabilir: tarihi bina + yeni işlev = sürdürülebilirlik. Ayrıca ziyaretçi deneyimiyle beraber “askeri liselerin toplumsal rollerinin” yeniden düşünülmesi için fırsat doğabilir.
—
Beklenmedik İlişkilendirme: Sanat, Sinema ve Sosyal Medya
Şimdi bir adım daha atalım: Kuleli sadece “eski askeri lise” değil, aslında sanatçılar, sinemacılar, sosyal medya üreticileri için de ilham kaynağı olabilir. Tarihi bina, Boğaz fonu, kuleler ve gölgeler — mural çalışmaları, kısa film mekanları, Instagram’da “hidden gem” profil fotoğrafları olarak kullanılabilir. Bu yönüyle “yerel deneyim ekonomisi” açısından da değerli.
—
Sonuç
Eğer “Kuleli Askerî Lisesi ziyarete açık mı?” diye soruyorsan, özetle tam anlamıyla açık bir turistik müze gibi değil ama dışarıdan gezilebilecek, fotoğraflanabilecek ve zaman zaman özel izinle giriş yapılabilecek bir yapı durumunda. Tarih, mimari ve Boğaz manzarası açısından hâlâ büyüleyici. Gelecekte olası tamamen kamuya açılması çok sayıda artı yaratabilir: turizm, kültür, eğitim… Eğer istersen, güncel ziyaretçi şartlarına dair yerel kaynaklardan araştırma yapabilirim — istersin mi?
[1]: https://tr.wikipedia.org/wiki/Kuleli_Asker%C3%AE_Lisesi?utm_source=chatgpt.com “Kuleli Askerî Lisesi – Vikipedi”
[2]: https://www.sehriyar.info/?pnum=1148&utm_source=chatgpt.com “Kuleli Askerî Lisesi tarihi – sehriyar.info”
[3]: https://gezilmesigerekenyerler.com/kuleli-askeri-lisesi-tarihi-nerede-nasil-gidilir-uskudar/?utm_source=chatgpt.com “Kuleli Askeri Lisesi Tarihi ve Nerede, Nasıl Gidilir? – Üsküdar …”
[4]: https://haber.sol.org.tr/haber/kuleli-askeri-lisesi-binasi-baska-bir-formatta-faliyete-gecti-356318?utm_source=chatgpt.com “Kuleli Askeri Lisesi binası başka bir formatta faliyete geçti”
[5]: https://www.yenicaggazetesi.com.tr/kuleli-askeri-lisesi-acildi-mi-kuleli-askeri-lisesi-binasi-ne-oldu-kim-kullaniyor-600041h.htm?utm_source=chatgpt.com “Kuleli Askeri Lisesi açıldı mı? Kuleli Askeri Lisesi binası ne oldu …”