Ağrı Dağı Türkiye’nin En Yüksek Dağıdır: Nasıl Yazılır?
Şimdi size çok ciddi bir soru soruyorum: Ağrı Dağı Türkiye’nin en yüksek dağıdır nasıl yazılır? Hadi, düşünüyorum… Evet, bunu yazmak aslında düşündüğümden çok daha zor bir işmiş gibi geliyor. Bu kadar basit bir bilgi, neden böyle karmaşık hale geldi ki? İzmir’de yaşayan, genellikle arkadaşlarıma şaka yapmayı seven ama içten içe fazla düşünen biri olarak, bu tür soruları sormak ve yazıya dökmek her zaman bir eğlence olmuştur.
Ama ciddiyetle yaklaşalım. “Ağrı Dağı Türkiye’nin en yüksek dağıdır nasıl yazılır?” sorusunu sorarken, ben bir yandan da aslında kelimelerle oynama işini ciddiyetle ele alıyorum. Çünkü, biliyorsunuz, her şey doğru yazıldığında anlam kazanır. Mesela, bu cümleyi “Ağrı Dağı, Türkiye’nin en yüksek dağıdır.” şeklinde yazdığınızda ne olur? Yani, bütün sorunun cevabı bu kadar basit mi?
Ağrı Dağı’nın Büyüklüğü Üzerine Düşünceler
Ağrı Dağı… Bir taraftan Türkiye’nin en yüksek dağı, diğer taraftan “bazen ulaşılması imkansız bir hedef” gibi hissedebileceğiniz bir dağ. Düşünsenize, sıradan bir günde kahvenizi içiyorsunuz, gözünüzü dağlara dikip hayal ediyorsunuz, ama sonra “Ağrı Dağı Türkiye’nin en yüksek dağıdır nasıl yazılır?” diye bir soru kafanızı kurcalamaya başlıyor.
Beni tanıyorsanız, bu tür anlarda hemen kafamda bir iç monolog başlar.
“Ağrı Dağı… En yüksek… Tamam, ama nasıl yazılır? Yani neden bir dağın yüksekliğiyle ilgili bir şey yazarken bu kadar zorlanıyorum? Ağrı Dağı Türkiye’nin en yüksek dağıdır! İşte bu kadar basit! Ama acaba kelimeleri sıralarken bir şey mi kaçırdım? Ne bileyim, ‘dağ’ mı küçük olmalı, ‘Türkiye’ mi büyük? Yok, ‘Türkiye’ zaten her zaman büyük, o kesin…”
Yani evet, yazarken bazen bir kelimeyi doğru kullanıp kullanmadığınızı düşünürken, bu tür sorular kendi kendine başlıyor.
Ağrı Dağı ve Dilin Eğlenceli Yönleri
Gerçekten, dilin en eğlenceli yönlerinden biri, her kelimenin bir anlamı olması ama bazen o anlamların altını kazırken çok farklı yerlere gidebilmeniz. Mesela “Ağrı Dağı Türkiye’nin en yüksek dağıdır” cümlesini yazarken, cümlenin başındaki “Ağrı Dağı” kısmını “Ağrı Dağı” olarak yazarak doğru bir şekilde yazıyorsunuz, çünkü o bir yer ismi. Sonra “Türkiye”yi yazdığınızda, bir anda kendinizi coğrafya kitabında hissediyorsunuz. Hangi kelime büyük olmalı, hangi kelime küçük? Bunu düşünürken, en son gördüğünüz haritada bir dağ var mıydı? Ya da en son ne zaman tırmandınız? O dağlar, her zaman üstesinden gelinmesi gereken şeyler gibi gözüküyor.
“Ağrı Dağı, Türkiye’nin en yüksek dağıdır.”
Sizce de biraz yükseklik hissi uyanmıyor mu? Bir şey var orada, bir dağ, bir zirve, bir hedef… “Bunu yazarken biraz heyecan duydum, aslında bu dağda ben de bir zirveye ulaşabilirim, değil mi?” sorusu kafamı kurcalamaya başlıyor. İşte o zaman “Ağrı Dağı Türkiye’nin en yüksek dağıdır nasıl yazılır?” sorusu yerini felsefi bir keşfe bırakıyor.
Bir Diyalog: İç Sesimle Konuşuyorum
Ben: “Bunu doğru yazdım mı? Yoksa bir şeyi mi atladım? Ağrı Dağı diyorum ama dağ her zaman büyük harfle mi yazılır?”
İç sesim: “Ağrı Dağı her zaman büyük harfle yazılır, çünkü özel isimdir. Türkçe’de özel isimler büyük harfle başlar, ben sana bunu daha önce söyledim.”
Ben: “Ama Türkiye neden her zaman büyük harfle yazılıyor? Zaten ülke ismi, tam olarak belli!”
İç sesim: “Bunu zaten biliyorsun, ama sadece ağrı dağını doğru yazmak yetmez, bütün bir cümleyi doğru kurman gerek. ‘Dağı’ da büyük harfle yazılmaz, çünkü o ortak isim.”
Ben: “Bunu bilerek mi söyledin? Gerçekten!”
İç sesim: “Evet, ama başka neyleyim? Bazen kelimeler de insanı böyle çıkmaza sokar, tıpkı dağ gibi.”
Ve böylece, cümle, cümle içinde kaybolur. Ne kadar derine inse de, işin sonunda doğru yazım kuralları her zaman kazanan olur.
Ağrı Dağı Türkiye’nin En Yüksek Dağıdır! Ama Nasıl Yazılır?
Evet, işin özüne gelelim. “Ağrı Dağı Türkiye’nin en yüksek dağıdır nasıl yazılır?” sorusu aslında basit bir soru gibi görünüyor. Fakat yazarken her kelimenin, her noktalamanın anlamı olduğu için bazen yazdığınız cümleyi tam olarak doğru yazmak, bir dağa tırmanmak kadar karmaşık hale gelebilir. Ama son tahlilde, bu cümleyi doğru yazmak için yapmanız gereken tek şey şudur: “Ağrı Dağı Türkiye’nin en yüksek dağıdır” demek!
Sadece kelimelerle değil, dağlarla, yükseklerle ve doğru yazımlarla da barıştığınızda, aslında yazı yazmanın ne kadar eğlenceli bir şey olduğunu fark ediyorsunuz. Geriye sadece doğru yazım ve doğru anlam kalıyor.